AI Act tekst po polsku – gdzie jest rozporządzenie w EUR-Lex i jak je czytać

Oficjalny tekst AI Act po polsku, czyli rozporządzenie (UE) 2024/1689, jest w serwisie EUR-Lex w trzech dokumentach: tekście pierwotnym z Dziennika Urzędowego UE, rozporządzeniu zmieniającym (UE) 2026/1744 oraz wersji skonsolidowanej z 27 lipca 2026 r., która łączy oba w jeden czytelny tekst, ale nie ma mocy prawnej.

Do codziennej lektury wybierz wersję skonsolidowaną: ma w jednym tekście brzmienie z 2024 r. i zmiany z 2026 r., ale nie zawiera motywów i – jak zastrzega EUR-Lex – służy wyłącznie celom informacyjnym. Gdy cytujesz przepis albo chcesz sprawdzić motywy, sięgnij do tekstu pierwotnego i rozporządzenia 2026/1744 opublikowanych w Dzienniku Urzędowym UE, bo moc prawną mają właśnie te teksty.

Jest tu jedna pułapka: ten sam artykuł AI Act brzmi różnie zależnie od adresu, który otworzysz. Art. 4 w tekście pierwotnym i w wersji skonsolidowanej to dwa różne zdania, więc to adres decyduje o tym, co czytasz. Obok samego aktu Komisja Europejska udostępnia po polsku AI Act Explorer, FAQ, formularz pytań i wytyczne – zestawiamy je w sekcji o materiałach Komisji.

Ten tekst prowadzi po źródle prawa, czyli po tym, jak brzmi unijny AI Act w wiążącej wersji polskiej, a nie po jego skutkach dla firm. Obok aktu unijnego jest też polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji z 3 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1003). Opisujemy źródła i ich budowę, a nie udzielamy porady prawnej – w sprawach szczególnych warto zapytać prawnika.

Gdzie znaleźć oficjalny tekst AI Act po polsku?

Oficjalny tekst AI Act po polsku jest w serwisie EUR-Lex pod nazwą „Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. (…) (akt w sprawie sztucznej inteligencji)”, opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE 12 lipca 2024 r.

EUR-Lex to oficjalny serwis prawa Unii Europejskiej – tam są akty z Dziennika Urzędowego UE, ich wersje językowe i wersje skonsolidowane. Żeby trafić na właściwy dokument, szukaj jednego z czterech oznaczeń:

• numer aktu: 2024/1689;
• CELEX (numer dokumentu w bazie EUR-Lex): 32024R1689;
• ELI (europejski identyfikator aktów prawnych): http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj;
• nazwa urzędowa: „akt w sprawie sztucznej inteligencji” – tak brzmi końcówka polskiego tytułu. „AI Act” to nazwa angielska i potoczna, której w polskim tytule nie ma.

Pełny tytuł jest długi, bo rozporządzenie przy okazji zmienia sześć innych rozporządzeń i trzy dyrektywy: „Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) (Tekst mający znaczenie dla EOG)”.

AI Act po polsku jest w EUR-Lex pod trzema adresami (linki znajdziesz w sekcji „Źródła”):

1. Tekst pierwotny – eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32024R1689. Tu znajdziesz akt w brzmieniu z 2024 r., razem ze 180 motywami.
2. Rozporządzenie zmieniające (UE) 2026/1744 – eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ:L_202601744. Tu znajdziesz same zmiany z 2026 r., bez tekstu, który się nie zmienił.
3. Wersja skonsolidowana z 27 lipca 2026 r. – eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:02024R1689-20260727. Tu znajdziesz cały akt po zmianach, w jednym tekście, bez motywów.

EUR-Lex udostępnia AI Act w formacie HTML i PDF, w 24 wersjach językowych, w tym po polsku. Kod języka jest częścią adresu (/legal-content/PL/), a wersję polską wybierasz tym kodem albo przełącznikiem języka na stronie dokumentu. Linki z innych stron prowadzą czasem do tego samego dokumentu w innym języku (np. z kodem FR), więc przed lekturą sprawdź kod języka w adresie. To wniosek z budowy adresów EUR-Lex, nie komunikat serwisu.

Kopie tekstu AI Act w serwisach prywatnych i tłumaczenia maszynowe nie są źródłem urzędowym. Mogą być wygodne, ale nie wiadomo, którą wersję aktu przepisano i czy uwzględniono zmiany z 2026 r.

Którą wersję AI Act czytać – pierwotną czy skonsolidowaną?

Do codziennej lektury czytaj wersję skonsolidowaną AI Act z 27 lipca 2026 r., która ma w jednym tekście zmiany z rozporządzenia 2026/1744, a do cytowania i sprawdzania motywów sięgaj do tekstów z Dziennika Urzędowego, bo wersja skonsolidowana – według zastrzeżenia EUR-Lex – „służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej”.

Wersja skonsolidowana to nieoficjalny tekst aktu z naniesionymi zmianami, przygotowywany w EUR-Lex. Nie myl jej z „tekstem jednolitym” z polskiego prawa – to inne pojęcie. Trzy dokumenty różnią się statusem i zawartością:

Moc prawną ma brzmienie, które wynika z obu aktów z Dziennika Urzędowego łącznie: tekst pierwotny w częściach niezmienionych i rozporządzenie 2026/1744 tam, gdzie wprowadza zmiany. Jeśli cytujesz przepis zmieniony w 2026 r. (np. art. 4), jego obowiązujące brzmienie znajdziesz w rozporządzeniu 2026/1744, a nie w tekście z 2024 r. Wersja skonsolidowana składa oba teksty w jeden, ale sama nie jest źródłem prawa.

Zastrzeżenie na pierwszej stronie wersji skonsolidowanej brzmi: „Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex”.

Rozporządzenie 2026/1744 to akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI. Zostało opublikowane 24 lipca 2026 r. i weszło w życie trzeciego dnia po publikacji, czyli 27 lipca 2026 r. – stąd data aktualnej wersji skonsolidowanej.

AI Act Explorer Komisji Europejskiej opiera tekst na wersji skonsolidowanej EUR-Lex z 27 lipca 2026 r., a po tekst prawnie autentyczny odsyła do oryginalnego AI Act i rozporządzenia 2026/1744 opublikowanych w Dzienniku Urzędowym (tłumaczenie z angielskiego). W wykazie wersji skonsolidowanych w EUR-Lex są dwie daty: 12 lipca 2024 r. (CELEX 02024R1689-20240712) i 27 lipca 2026 r. – ta druga jest aktualna.

Dlaczego ten sam artykuł brzmi w dwóch wersjach inaczej?

Ten sam artykuł AI Act brzmi inaczej, bo adresy prowadzą do różnych wersji: tekst pierwotny (CELEX 32024R1689 oraz adresy ELI do pojedynczych artykułów) pokazuje brzmienie z 2024 r., a wersja skonsolidowana i AI Act Explorer – brzmienie po zmianach z lipca 2026 r.

Sprawdziliśmy art. 4 ust. 1 pod trzema adresami. Początek zdania wygląda tak:

To przykład różnicy między wersjami AI Act, a nie omówienie obowiązku z art. 4. Wniosek z tego porównania jest praktyczny: jeśli ktoś przysyła ci cytat z AI Act, sprawdź, z którego adresu pochodzi – cytat z tekstu pierwotnego pokazuje art. 4 w brzmieniu sprzed 27 lipca 2026 r.

Jak rozpoznać aktualny plik?

Aktualny plik AI Act po polsku ma w nagłówku oznaczenie „02024R1689 – PL – 27.07.2026”, 119 artykułów (w tym 4a, 60a oraz 75a-75d), 14 załączników (z załącznikiem XIV) i wpis „zmienione przez” rozporządzenie 2026/1744 oznaczone jako M1.

Lista kontrolna przed lekturą:

• Nagłówek wersji: „02024R1689 – PL – 27.07.2026 – 001.001” (EUR-Lex zapisuje tam długie kreski, sens jest ten sam).
• Liczba artykułów: 119, w tym nowe art. 4a, 60a, 75a, 75b, 75c i 75d.
• Załączniki: 14, ostatni to załącznik XIV.
• Wpis „zmienione przez”: rozporządzenie (UE) 2026/1744 oznaczone jako ►M1.

W samym tekście wersji skonsolidowanej są znaczniki, które pokazują pochodzenie fragmentu. ▼B oznacza tekst podstawowy z 2024 r., a ▼M1 – fragment zmieniony rozporządzeniem 2026/1744. Rodzaj zmiany EUR-Lex opisuje po angielsku w opisie znacznika: REPLACED (zastąpiony), INSERTED (dodany) albo DELETED (skreślony).

Tekst pierwotny nie traci przez to ważności jako akt – po prostu nie zawiera zmian z 2026 r. Plik bez art. 4a i bez załącznika XIV to jednak sygnał, że czytasz brzmienie sprzed lipca 2026 r.

Jak jest zbudowany AI Act – motywy, artykuły i załączniki

AI Act składa się z motywów (180 w tekście pierwotnym), 13 rozdziałów z artykułami (113 w tekście pierwotnym, 119 po zmianach z 2026 r.) oraz załączników (13 w tekście pierwotnym, 14 po zmianach), a w art. 3 zawiera 70 definicji po zmianach (68 w tekście pierwotnym).

Motyw to numerowany akapit części wstępnej aktu (preambuły), który wyjaśnia cel przepisów. Rozdział grupuje artykuły o jednym temacie, a najdłuższy rozdział III dzieli się dodatkowo na sekcje. Załącznik to część aktu umieszczona po artykułach – wykazy, listy i wzory, do których odsyłają artykuły. Liczby artykułów, załączników i definicji policzyliśmy sami z tekstów w EUR-Lex.

Rozdziały AI Act w wersji skonsolidowanej z 27 lipca 2026 r.:

Załączniki AI Act po zmianach z 2026 r.:

Najważniejsze definicje AI Act leżą w art. 3, a każda ma własny numer punktu. Pod tymi numerami znajdziesz pojęcia, które wracają w całym akcie:

• system AI – pkt 1 (to definicja prawna, a nie ogólna odpowiedź na pytanie, czym jest sztuczna inteligencja);
• dostawca – pkt 3;
• podmiot stosujący – pkt 4;
• MŚP (mikroprzedsiębiorstwo oraz małe i średnie przedsiębiorstwo) – pkt 14a, nowy;
• mała spółka o średniej kapitalizacji – pkt 14b, nowy;
• Urząd ds. AI – pkt 47;
• kompetencje w zakresie AI – pkt 56;
• deepfake – pkt 60 (z tą definicją wiąże się obowiązek ujawniania deepfake’ów z art. 50);
• model AI ogólnego przeznaczenia – pkt 63 (takie modele stoją za generatywną AI, np. czatami i generatorami obrazów).

Jak czytać odwołania typu „art. 5 ust. 1 lit. f”?

W polskim tekście AI Act artykuł dzieli się na ustępy (ust.), ustęp bywa podzielony na akapity, a dalej na litery (lit.) i podpunkty (ppkt), więc zapis „art. 5 ust. 1 akapit pierwszy lit. h ppkt (iii)” to adres do jednego konkretnego zdania aktu.

Ten zapis pochodzi z tytułu załącznika II. Czytasz go od lewej do prawej, za każdym razem zawężając miejsce w tekście:

1. art. 5 – artykuł 5;
2. ust. 1 – ustęp 1, czyli pierwsza numerowana jednostka artykułu;
3. akapit pierwszy – pierwszy akapit tego ustępu;
4. lit. h – litera h w tym akapicie;
5. ppkt (iii) – trzeci podpunkt tej litery.

Dwa prostsze przykłady z AI Act: „art. 2 ust. 1 lit. a” to litera a w pierwszym ustępie artykułu 2, a „art. 3 pkt 4” to czwarta definicja w art. 3 (podmiot stosujący). Inaczej jest w art. 3: definicje numeruje się tam jako punkty („pkt”), a nie ustępy („ust.”), dlatego mówi się „art. 3 pkt 60”, a nie „art. 3 ust. 60”.

Do czego służą motywy?

Motywy AI Act to numerowana część wstępna aktu (od (1) do (180)), która wyjaśnia, po co napisano przepisy i jak rozumieć pojęcia – na przykład motyw 12 omawia pojęcie systemu AI, a motyw 20 kompetencje w zakresie AI – a znajdziesz je w tekście pierwotnym, nie w wersji skonsolidowanej.

Trzy przykłady pokazują, jak motywy towarzyszą przepisom:

• motyw (1) – opisuje cel aktu;
• motyw (12) – wyjaśnia pojęcie „systemu AI”, które art. 3 pkt 1 definiuje;
• motyw (20) – dotyczy kompetencji w zakresie AI, czyli tematu art. 4.

Przepisy AI Act są w artykułach i załącznikach, a motywy pomagają je zrozumieć. Wersja skonsolidowana zaczyna się od tytułu i rozdziału I, bez motywów – to wniosek z lektury dokumentu. Rozporządzenie 2026/1744 ma własne 47 motywów, które wyjaśniają zmiany z 2026 r.; szukaj ich w tekście tego rozporządzenia, a nie w akcie z 2024 r.

Od których artykułów zacząć w małej firmie?

Małej firmie, która używa gotowych narzędzi AI, wystarczy na start przeczytać art. 2 i 3 AI Act (zakres i definicje), art. 4, 5 i 6 wraz z załącznikiem III oraz art. 25, 26, 50, 99 i 113, bo tam leżą odpowiednio zakres, role, zakazy, klasyfikacja ryzyka, obowiązki, przejrzystość, kary i daty.

Tabela pokazuje, gdzie co leży – bez omawiania treści przepisów:

Ścieżka lektury AI Act w czterech krokach:

1. Otwórz wersję skonsolidowaną z 27 lipca 2026 r. i sprawdź nagłówek „02024R1689 – PL – 27.07.2026”.
2. Przeczytaj art. 2 i 3, żeby ustalić zakres i rolę firmy.
3. Sprawdź art. 5, art. 6 i załącznik III.
4. Sprawdź art. 113 – tam jest harmonogram stosowania.

To, które z tych artykułów dotyczą twojej firmy, zależy od tego, do czego używa ona AI – AI w biznesie i branżach to bardzo różne zastosowania, od czatu po systemy wysokiego ryzyka.

Wytyczne, FAQ i AI Act Service Desk – co Komisja dodaje do tekstu

Do samego tekstu AI Act Komisja Europejska dodaje po polsku AI Act Explorer (przeglądarkę rozdziałów, artykułów, motywów i załączników), Compliance Checker, FAQ, formularz pytań do ekspertów Urzędu ds. AI oraz wytyczne do wybranych zagadnień, a wszystko to znajdziesz w AI Act Service Desk i na stronie Komisji o ramach regulacyjnych AI.

AI Act Service Desk to jednolita platforma informacyjna, którą przewiduje art. 62 ust. 3 lit. b: Urząd ds. AI „opracowuje i obsługuje jednolitą platformę informacyjną zapewniającą wszystkim operatorom w całej Unii przystępne informacje na temat niniejszego rozporządzenia”. Interfejs Service Desku działa w sześciu językach, w tym po polsku. Podstawą wytycznych jest art. 96 ust. 1: „Komisja opracowuje wytyczne dotyczące praktycznego wdrażania niniejszego rozporządzenia”.

Wytyczne do art. 50 i kodeks postępowania dotyczą oznaczania treści AI, które w praktyce opiera się na standardach takich jak C2PA i SynthID. Według komunikatu Komisji kodeks podpisało około 190 organizacji, a lista sygnatariuszy jest otwarta.

Repozytorium praktyk kompetencji ma jedno ważne zastrzeżenie Komisji: powielenie praktyki z repozytorium „nie daje automatycznie domniemania zgodności” z art. 4 (tłumaczenie z angielskiego). Przykłady pokazują, jak inni podeszli do tematu, ale nie są gotowym sposobem na spełnienie przepisu.

Wykaz wytycznych prowadzi strona Komisji o ramach regulacyjnych AI (digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai), a AI Act Explorer po polsku jest pod adresem podanym w sekcji „Źródła”. Materiały Service Desku mają charakter informacyjny i nie zastępują tekstu aktu.

Czy wytyczne Komisji są wiążące?

Nie – według Komisji wytyczne do AI Act dotyczące zakazanych praktyk i definicji systemu AI „nie są wiążące”, a autorytatywne interpretacje przepisów są zastrzeżone dla Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Na polskich stronach Komisji o wytycznych do definicji systemu AI czytamy, że wytyczne „nie są wiążące” i mają być aktualizowane. Przy wytycznych do zakazanych praktyk Komisja pisze, że „nie są wiążące, a autorytatywne interpretacje są zastrzeżone dla Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej”. Wytyczne pomagają więc zrozumieć, jak Komisja czyta przepisy AI Act, ale nie zastępują aktu.

Czy polski tekst AI Act ma sprostowania?

Sprostowania do rozporządzenia (UE) 2024/1689 dotyczyły w latach 2025-2026 innych wersji językowych AI Act: EUR-Lex wykazuje przy tym akcie cztery sprostowania, a polskiej wersji nie ma na liście języków żadnego z nich ani w czterech odpowiadających im zawiadomieniach Rady UE.

Sprostowanie to korekta oczywistego błędu w wersji językowej aktu, publikowana osobno w Dzienniku Urzędowym UE. EUR-Lex oznacza sprostowania AI Act numerami od 32024R1689R(01) do 32024R1689R(04), a ich listy języków pokrywają się z czterema zawiadomieniami Rady UE:

Zawiadomienie z 17 września 2025 r. obejmowało m.in. poprawki motywu 134 oraz art. 3 pkt 1 i pkt 60 w wersji hiszpańskiej – to przykład, że sprostowania dotykają także definicji, ale w innych językach.

Jak to sprawdzić samodzielnie: otwórz stronę z informacjami o dokumencie (adres z /ALL/ zamiast /TXT/, np. eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32024R1689) i w części o powiązaniach między dokumentami szukaj wpisów „Corrected by” – przy każdym EUR-Lex podaje kody języków. Nowe sprostowania ukazują się w Dzienniku Urzędowym UE, więc ta lista może się wydłużyć. Brak wersji polskiej na liście nie oznacza, że polski tekst jest wolny od błędów – oznacza tylko, że EUR-Lex nie wykazuje dla niego sprostowania.

Czy istnieje oficjalny komentarz do AI Act?

Urzędowego komentarza do całego AI Act nie ma w przejrzanych materiałach Komisji – Komisja wydaje wytyczne do wybranych zagadnień (niewiążące), a komentarze prawnicze to publikacje prywatne (książki i bazy prawnicze), które nie są źródłem prawa.

W przejrzanych materiałach Komisji – na stronie o ramach regulacyjnych AI, w AI Act Service Desk, w FAQ i w wykazie wytycznych – nie ma komentarza do całego aktu. To wniosek z przeglądu materiałów Komisji, a nie jej komunikat.

Zamiast komentarza do AI Act sięgnij po trzy oficjalne materiały:

• wytyczne Komisji do wybranych zagadnień (zestawienie w tabeli wyżej);
• FAQ Service Desku i Q&A Komisji „Navigating the AI Act”;
• AI Act Service Desk z AI Act Explorerem i formularzem pytań.

FAQ

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), wersja skonsolidowana z 27.07.2026, tekst polski, EUR-Lex: aktualne brzmienie aktu (119 artykułów, 14 załączników, nagłówek „02024R1689 – PL – 27.07.2026”) i zastrzeżenie, że wersja skonsolidowana nie ma mocy prawnej
• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji, tekst pierwotny z motywami, EUR-Lex: wiążący tekst z Dziennika Urzędowego UE z 12.07.2024, 180 motywów, 113 artykułów i 13 załączników, brzmienie art. 4 z 2024 r.
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744, akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI, EUR-Lex: zmiany z 2026 r., które dają obowiązujące brzmienie zmienionych przepisów (np. art. 4), oraz 47 własnych motywów
• AI Act Explorer, AI Act Service Desk, Komisja Europejska: polska przeglądarka rozdziałów i artykułów AI Act (adresy typu /pl/ai-act/article-4), interfejs w sześciu językach

Ostatnia aktualizacja: 12 listopada 2026 · Zgłoś poprawkę