Deepfake – przykłady, które oszukały ludzi, i czego uczą
Najlepiej udokumentowane przykłady deepfake’ów, które oszukały ludzi, to fałszywe reklamy z wizerunkami znanych osób, sklonowane głosy w telefonach i wideorozmowa, w której fałszywi byli wszyscy uczestnicy poza ofiarą – a w opisanych tu sprawach fałszerstwo wychodziło na jaw dzięki sprawdzeniu poza samym nagraniem (dementi, zgłoszenia, kontakt innym kanałem, ślad połączeń), a nie dzięki ocenie obrazu.
Deepfake w rozumieniu prawa to obraz, dźwięk lub wideo wygenerowane albo zmanipulowane przez AI, które przypominają istniejące osoby lub zdarzenia i które można wziąć za prawdziwe. Każda sprawa poniżej ma źródło w komunikacie lub raporcie instytucji albo w oświadczeniu firmy; doniesienia mediów są oznaczone jako dodatkowe, a nazwisk poszkodowanych nie podajemy. Przy każdym przykładzie znajdziesz trzy części: co się stało, jak poznano fałszerstwo i czego uczy. Skalę pokazuje jedna liczba: NASK i zespół reagowania na incydenty KNF zidentyfikowali w ciągu 12 miesięcy ponad 13 tysięcy fałszywych materiałów, głównie reklamowych, z wizerunkami ponad 280 znanych osób, a Ministerstwo Cyfryzacji przyznaje, że osobnych statystyk deepfake’ów nie prowadzi.
Jakie deepfake’i oszukały ludzi? Przykłady w tabeli
Najlepiej udokumentowane przykłady deepfake’ów, które oszukały ludzi, to w Polsce fałszywe reklamy z wizerunkami znanych osób i głos „wnuczka” w telefonie, a na świecie wideokonferencja z samymi deepfake’ami, robocall z fałszywym głosem prezydenta USA i fałszywe zdjęcie wybuchu przy Pentagonie.
| Przykład | Kiedy | Rodzaj | Kanał | Jak wyszło na jaw | Czego uczy | Klasa źródła |
|---|---|---|---|---|---|---|
| fałszywe reklamy ze znanymi osobami w Polsce | 2025 (analiza 12 miesięcy; kampanie w III i IV kwartale 2025) | wideo i głos | Facebook, YouTube | monitoring NASK i zgłoszenia obywateli; powtarzalny schemat reklamy | znana twarz nie jest poleceniem | instytucja (NASK, KNF) |
| głos „wnuczka” w telefonie | ostrzeżenia z lat 2023-2025 | głos | telefon | z zaleceń: oddzwonienie, hasło rodzinne | rozłącz się i oddzwoń sam | instytucja (policja, ZBP, FTC) |
| wideokonferencja z samymi deepfake’ami | styczeń 2024 | wideo i głos | wideorozmowa | pracownik zorientował się po wykonaniu 15 przelewów | wideorozmowa nie jest potwierdzeniem | ustalenia policji w Hongkongu w relacji agencji AFP i oświadczenie firmy dla CNN (dwie redakcje) |
| deepfake’i w kampanii prezydenckiej i dezinformacja po polsku | 2025 | wideo i głos | platformy społecznościowe | monitoring NASK | zgłoszenia często bez reakcji platform | instytucja (NASK, Ministerstwo Cyfryzacji) |
| robocall z fałszywym głosem prezydenta USA | 21.01.2024 | głos | telefon | skargi odbiorców i ślad połączeń | prawo działa na kanał (połączenia, fałszowanie numeru) | instytucje (prokuratura New Hampshire, FCC) |
| fałszywe zdjęcie wybuchu przy Pentagonie | 22.05.2023 | obraz | media społecznościowe | oficjalne dementi instytucji | sprawdź oficjalny komunikat | instytucje (oświadczenie) w relacji radia publicznego NPR |
Klasa źródła mówi, na czym stoi opis: „instytucja” to komunikat lub raport instytucji publicznej, „oświadczenie firmy” to stanowisko poszkodowanej organizacji, a ustalenia przekazane przez agencje prasowe i fragmenty oparte wyłącznie na relacjach mediów oznaczamy w tekście słowami „według relacji mediów” i piszemy o nich ostrożniej.
Fałszywe reklamy ze znanymi osobami – jak wyglądały w Polsce?
Najczęściej opisywanym w Polsce przykładem deepfake’ów są fałszywe reklamy z wizerunkami znanych osób: według NASK i zespołu reagowania na incydenty KNF w ciągu 12 miesięcy zidentyfikowano ponad 13 tysięcy fałszywych materiałów, głównie reklamowych, z czego niemal 60% dotyczyło rzekomych instrumentów finansowych i programów rządowych, a wykorzystano ponad 280 wizerunków znanych osób.
Co się stało. Ponad 13 tysięcy materiałów powstało z ok. 650 unikalnych filmów – te same nagrania przerabiano na wiele wersji. Dwa udokumentowane przykłady z raportu NASK o reakcji platform na zgłoszenia w 2025 roku:
- Reklamy z wizerunkami znanych lekarzy na Facebooku (III kwartał 2025). Wizerunek lekarzy był, jak pisze NASK, „przerobiony z wykorzystaniem technologii deepfake”. Schemat miał cztery kroki: (1) wstawka udająca serwis informacyjny, w której znany dziennikarz zapowiada rzekome szokujące wydarzenie; (2) deepfake wywiadu ze znanym lekarzem, który podważa wiedzę medyczną, mówi o „spisku” i przedstawia „cudowną metodę lub lek”; (3) przejście na stronę udającą ogólnopolski portal informacyjny; (4) wyłudzenie danych pod pretekstem promocji z rzekomym dofinansowaniem z budżetu państwa i ograniczonym czasem oferty. Zgłoszone materiały zostały usunięte.
- Reklamy na YouTube z wizerunkiem Prezydenta RP (IV kwartał 2025). Wideoreklamy z deepfake’iem „bezprawnie posługiwały się wizerunkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” oraz znanego dziennikarza i sugerowały istnienie „narodowego programu wsparcia dochodu”. Linki prowadziły do zewnętrznych stron, w większości niedostępnych już w chwili analizy.
Jak poznano. Fałszywe reklamy wyłapywał monitoring prowadzony przez NASK siedem dni w tygodniu oraz zgłoszenia obywateli, a rozpoznanie ułatwiał powtarzalny schemat. Wykrycie utrudniały trzy rzeczy:
- fałszywe fragmenty ukryte w długich, neutralnych filmach (według NASK nawet do pół godziny), z dodanym szumem i znakami wodnymi, które mylą automaty;
- brak bezpośredniego adresu reklamy – zgłoszenie zawierało link do filmu, przed którym reklama się wyświetlała; po uzyskaniu bezpośredniego linku do jednej z reklam platforma ją usunęła;
- według Ministerstwa Cyfryzacji materiały są szybko rotowane i publikowane ponownie w nowych wariantach, ta sama reklama występuje w wielu wersjach, a wersja widoczna w bibliotece reklam bywa neutralnym obrazem, na przykład zachodem słońca, zamiast przekazu, który zobaczył użytkownik.
Czego uczy. Znana twarz i znany głos w reklamie nie są dowodem, że ta osoba cokolwiek poleca. NASK radzi nie reagować na samą twarz, tylko analizować przekaz. Sygnały ostrzegawcze to presja czasu, „ekskluzywna” oferta, obietnica braku ryzyka i rzekome dofinansowanie z budżetu państwa.
NASK opisuje powtarzalny schemat fałszywej reklamy z deepfake’iem w siedmiu krokach:
- osobista historia;
- opis problemu;
- pobudzenie emocji;
- autorytet – znana osoba „poleca”;
- rozwiązanie – produkt albo inwestycja;
- fałszywe dowody – recenzje, wykresy;
- wezwanie do natychmiastowego działania.
Czy głos bliskiej osoby w telefonie może być deepfake’iem?
Tak – policja, Związek Banków Polskich, amerykańska Federalna Komisja Handlu (FTC) i FBI ostrzegają, że przestępcy używają sztucznej inteligencji, by wygenerować głos brzmiący jak bliska osoba lub znany urzędnik, a do podrobienia głosu według komunikatu policji wystarcza kilka sekund próbki dźwiękowej. Taki podrobiony głos to efekt, jaki daje klonowanie głosu przez AI – nagranie, w którym AI odtwarza barwę i sposób mówienia konkretnej osoby.
Co się stało. W kampanii „Bankowcy dla CyberEdukacji” z 13 marca 2025 roku Związek Banków Polskich i policja opisali scenariusz oszustwa „na wnuczka” w nowej odsłonie: „wnuczek” dzwoni z prośbą o pieniądze, bo rzekomo grozi mu odcięcie telefonu i internetu, a seniorka pod wpływem emocji podaje mu kody do swojego konta, które przestępca opróżnia. Według komunikatu przestępcy używają AI, „żeby wygenerować głos brzmiący identycznie” jak głos wnuczka. To scenariusz z kampanii edukacyjnej, nie statystyka. Drugi przykład pochodzi z USA: FBI w komunikatach z 15 maja i 19 grudnia 2025 roku ostrzega, że od co najmniej 2023 roku sprawcy podszywają się pod wysokich urzędników, wysyłając SMS-y i wiadomości głosowe generowane przez AI do osób prywatnych, w tym rodzin urzędników. Szybko przenoszą rozmowę do szyfrowanej aplikacji i proszą o kod uwierzytelniający, skany dokumentów albo przelew za granicę.
Jak poznano i jak sprawdzić. W tych sprawach o fałszerstwie nie rozstrzyga „ucho”, tylko sprawdzenie poza rozmową. Komunikaty instytucji podają te same metody:
- rozłącz się i oddzwoń na numer, który znasz, albo skontaktuj się z kimś, kto jest przy bliskiej osobie (policja, ZBP, FTC);
- zapytaj o hasło lub zdanie znane tylko wam – według Komendy Powiatowej Policji w Środzie Śląskiej brak umówionego hasła daje uzasadnione podejrzenie, że rozmawiasz z oszustem;
- zadaj osobiste pytanie, na które „odpowiedzi nie można znaleźć w internecie”;
- uważaj na prośby o kody kart podarunkowych, przelewy w kryptowalutach i płatności BLIK;
- zweryfikuj tożsamość nadawcy numerem ustalonym samodzielnie i nigdy nie podawaj kodu dwuskładnikowego (FBI).
FBI wskazuje też sygnały w samej rozmowie: opóźnienie, nietypowy ton i dobór sformułowań – ale zaznacza, że głos wygenerowany przez AI może brzmieć „prawie identycznie” jak prawdziwy.
Czego uczy. Głos w telefonie nie jest dowodem tożsamości. Według FTC oszustowi wystarczy krótki fragment nagrania, który może pochodzić z treści opublikowanych w internecie. W badaniu na 3002 osobach z USA, Niemiec i Chin, obejmującym nagrania audio, obrazy i tekst, uczestnicy w praktyce zgadywali, a fałszerstwa z AI oceniali jako bardziej „ludzkie” niż prawdziwe media. Badanie nie obejmowało wideo.
Jak wyglądała wideokonferencja, w której fałszywi byli wszyscy poza ofiarą?
W styczniu 2024 pracownik działu finansowego międzynarodowej firmy przelał w 15 przelewach ok. 200 milionów dolarów hongkońskich (ok. 25-26 mln USD) po wideorozmowie, w której według policji w Hongkongu wszyscy uczestnicy poza nim byli odtworzeniami deepfake.
Co się stało. Policja w Hongkongu otrzymała zgłoszenie 29 stycznia 2024 roku. Według ustaleń policji, przekazanych przez agencję AFP, pracownik dostał zaproszenie na wideokonferencję z wieloma uczestnikami, rzekomo z dyrektorem finansowym i współpracownikami. Oszuści wykorzystali publicznie dostępne nagrania wideo i audio tych osób; nagrania były wcześniej przygotowane i nie prowadziły z ofiarą dialogu. Według relacji mediów hongkońskich pieniądze trafiły w ciągu tygodnia na pięć lokalnych rachunków. W maju 2024 roku firma potwierdziła w oświadczeniu dla CNN, że użyto „fałszywych głosów i obrazów”, a jej stabilność finansowa i działalność nie ucierpiały, systemy wewnętrzne zaś nie zostały naruszone.
Jak poznano. Według policji cytowanej przez CNN pracownik początkowo podejrzewał phishing, bo wiadomość wymagała tajnej transakcji. Wątpliwości rozwiała wideorozmowa: pozostali uczestnicy wyglądali i brzmieli jak znani mu koledzy. Fałszerstwo wyszło na jaw dopiero po wykonaniu przelewów, a pracownik zgłosił sprawę policji.
Czego uczy. Wideorozmowa nie jest potwierdzeniem polecenia przelewu. Presja czasu i żądanie „tajności” to sygnały ostrzegawcze; według relacji mediów hongkońskich policja zwraca uwagę, że oszuści kończą spotkanie szybko, by ofiara nie zadawała pytań, i radzi zadawać pytania sprawdzające tożsamość rozmówcy. Najprostsze zabezpieczenie to potwierdzenie polecenia innym kanałem niż ten, którym przyszło – na przykład telefonem na znany numer.
Czy deepfake’i pojawiają się w polskich kampaniach wyborczych?
Tak – według NASK w kampanii prezydenckiej 2025 roku zgłaszano platformom deepfake’i z wizerunkami kandydatów i nieoznaczone materiały wygenerowane przez AI, a mimo wielokrotnych zgłoszeń część z nich nie spotkała się z reakcją moderacji.
Co się stało. Według raportu NASK brak reakcji platform sprawił, że te materiały „dotarły do szerokiego grona użytkowników”. Ministerstwo Cyfryzacji w odpowiedzi z 18 lipca 2026 roku napisało, że Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK nie otrzymał dotąd informacji o sposobie rozpatrzenia tych zgłoszeń. Drugi przykład z 2025 roku: na TikToku, Instagramie i Facebooku pojawił się film z wizerunkiem znanego rosyjskiego reportera, który według NASK „mówi po polsku, prawdopodobnie na skutek modyfikacji AI”, i powiela rosyjskie przekazy dezinformacyjne. TikTok usunął materiały, a Instagram i Facebook oznaczyły je jako fałszywe informacje.
Jak poznano. Oba przypadki wychwycił monitoring NASK. NASK podaje wskazówki, które pomagają zauważyć taki materiał: ruch ust niezgodny z głosem, znana osoba mówiąca płynnie w języku, którego nie zna, gwałtowna gestykulacja niepasująca do spokojnej wypowiedzi. To sygnały ostrzegawcze, a nie dowody – w badaniu, w którym ludzie oceniali na oko nagrania audio, obrazy i teksty, uczestnicy w praktyce zgadywali.
Czego uczy. Według NASK najważniejsza jest „uważność i znajomość kontekstu”: czy ta osoba mogłaby to powiedzieć – i to w tym języku? Od 2 sierpnia 2026 roku art. 50 ust. 4 AI Act nakłada na podmioty używające AI w działalności zawodowej obowiązek ujawnienia, że deepfake został sztucznie wygenerowany lub zmanipulowany, a dostawcy narzędzi odpowiadają dodatkowo za techniczne oznaczanie treści AI w standardach takich jak C2PA i SynthID.
Co się stało po robocallu z fałszywym głosem prezydenta USA?
Robocall z głosem wyglądającym na klon głosu ówczesnego prezydenta USA, który 21 stycznia 2024 namawiał mieszkańców stanu New Hampshire, by nie głosowali w prawyborach dwa dni później, zakończył się karą 6 milionów dolarów dla zleceniodawcy, nałożoną przez amerykańską Federalną Komisję Łączności (FCC), a niespełna trzy tygodnie po tych połączeniach FCC orzekła, że głosy generowane przez AI są „sztucznym głosem” w rozumieniu prawa o robocallach. Robocall to zautomatyzowane połączenie telefoniczne z nagranym komunikatem, wykonywane masowo.
Co się stało. Tysiące mieszkańców New Hampshire usłyszały w telefonie m.in.: „It’s important that you save your vote for the November election” (ważne, żebyś zachował głos na listopadowe wybory) i „Your vote makes a difference in November, not this Tuesday” (twój głos ma znaczenie w listopadzie, nie w ten wtorek). Numer nadawcy został sfałszowany – to tzw. spoofing, czyli podszycie się pod cudzy numer – tak, by wyglądał na numer byłej szefowej stanowych struktur partii.
Jak poznano. Odbiorcy zgłaszali połączenia, a prokuratura stanowa ustaliła ich źródło przez tzw. traceback, czyli odtworzenie drogi połączenia przez sieci kolejnych operatorów. W identyfikacji połączeń pomogły dwie firmy zajmujące się blokowaniem robocalli.
Czego uczy. Prawo zadziałało na poziomie kanału – zautomatyzowanych połączeń i fałszowania numeru – a nie „deepfake’a” jako takiego. Oś czasu sprawy:
- 21.01.2024 – połączenia do mieszkańców New Hampshire;
- 6.02.2024 – nakaz zaprzestania od prokuratury stanowej i pismo FCC do operatora;
- 8.02.2024 – orzeczenie FCC: głosy generowane przez AI to „sztuczny głos” w rozumieniu amerykańskiej ustawy o ochronie konsumentów przed niechcianymi połączeniami (TCPA); postępowanie w sprawie AI w robocallach FCC wszczęła już w listopadzie 2023 roku;
- 23.05.2024 – akt oskarżenia: 13 zarzutów tłumienia głosów i 13 zarzutów podszycia się pod kandydata; prokuratura zaznaczyła, że zarzuty to jedynie oskarżenia i obowiązuje domniemanie niewinności;
- 26.09.2024 – kara FCC 6 mln USD dla zleceniodawcy za fałszowanie numeru w celu wyrządzenia szkody; operator, przez którego szły połączenia, zawarł z FCC w sierpniu 2024 roku ugodę na 1 mln USD;
- czerwiec 2025 – według relacji mediów ława przysięgłych uniewinniła oskarżonego od wszystkich zarzutów w procesie karnym.
Kara administracyjna FCC i wynik procesu karnego to dwie osobne sprawy.
Czy fałszywe zdjęcie może poruszyć rynki?
Fałszywe zdjęcie rzekomego wybuchu przy Pentagonie, rozesłane 22 maja 2023 w mediach społecznościowych, zdementowały oficjalnie Pentagon Force Protection Agency i straż pożarna hrabstwa Arlington, a według relacji mediów główne indeksy giełdowe krótko spadły.
Co się stało. Obraz, który według amerykańskiego radia publicznego NPR najprawdopodobniej wygenerowała AI, rozesłały także konta z niebieskim znaczkiem.
Jak poznano. Obie instytucje ogłosiły na Twitterze: „There is NO explosion or incident taking place at or near the Pentagon reservation, and there is no immediate danger or hazards to the public” – czyli że przy Pentagonie nie ma żadnego wybuchu ani incydentu i nie ma zagrożenia dla ludzi.
Czego uczy. O zdarzeniu, które ma skutki publiczne, rozstrzyga oficjalny komunikat instytucji, a nie liczba udostępnień ani znaczek przy koncie. Dopiero potem warto sprawdzać sam obraz – wiedza, jak rozpoznać zdjęcie wygenerowane przez AI, pomaga, ale nie zastąpi komunikatu instytucji.
Ile takich przypadków jest w Polsce i dlaczego nie ma oficjalnej liczby?
Ministerstwo Cyfryzacji w odpowiedzi z 18 lipca 2026 przyznało, że nie prowadzi odrębnych statystyk oszustw z użyciem deepfake’ów – takie incydenty są ujmowane w szerszej kategorii „oszustw komputerowych”, których było 97 995 w 2024 i 253 238 w 2025 roku.
Według ministerstwa „precyzyjne określenie liczby takich przypadków jest istotnie utrudnione”: materiały są szybko rotowane, usuwane i publikowane ponownie w nowych wariantach, część reklam widzą użytkownicy, choć nie ma ich w takiej postaci w publicznych bibliotekach reklam (ministerstwo nazywa to „szarą strefą”), a nie wszystkie treści z AI to klasyczny deepfake, czyli bezpośrednie podszycie się pod konkretną osobę. Jedyna liczba to szacunek orientacyjny: przy intensywności z okresów wzmożonej aktywności liczba „rdzeniowych materiałów oszukańczych wykorzystujących treści syntetyczne lub manipulowane” mogłaby przekraczać 160 tysięcy rocznie. To szacunek, a nie pomiar.
Co platformy zrobiły ze zgłoszeniami NASK w 2025 roku:
| Kategoria zgłoszeń | Zgłoszono | Usunięto | Poddano moderacji | Odrzucono lub uznano za niezasadne |
|---|---|---|---|---|
| dezinformacja ogółem (wszystkie rodzaje, nie tylko deepfake’i) | 46 511 | 5 572 (12%) | 31 638 (68%) | 9 301 (20%) |
| podszywanie się pod osoby publiczne i instytucje | 3 573 (7,7% wszystkich zgłoszeń) | 2 226 (62%) | 228 | 1 119 (31%) – materiały pozostały dostępne |
Procenty w drugim wierszu (62% i 31%) to nasze wyliczenie z liczb podanych przez ministerstwo. Kategoria podszywania się jest szersza niż deepfake’i – obejmuje też fałszywe konta i strony.
Tło dla fałszywych reklam opisanych wyżej daje jeszcze jedna liczba: zespół reagowania na incydenty KNF zgłosił w 2025 roku do blokady 41 751 niebezpiecznych domen, z czego ponad 96% dotyczyło fałszywych inwestycji. To liczba stron, a nie deepfake’ów.
Czego uczą te przykłady?
Wspólny wniosek ze wszystkich opisanych przykładów deepfake’ów jest jeden: o autentyczności nagrania nie rozstrzyga samo nagranie, tylko sprawdzenie go poza nim – innym kanałem kontaktu, oficjalnym komunikatem instytucji i zgłoszeniem tam, gdzie jest ślad.
| Sytuacja | Co sprawdzić | Gdzie zgłosić |
|---|---|---|
| reklama ze znaną osobą obiecuje zysk lub „program rządowy” | czy oficjalna strona instytucji albo samej osoby potwierdza ofertę | platforma; CERT Polska w NASK przez incydent.cert.pl; przy fałszywej ofercie inwestycyjnej także KNF; przy praktykach wobec konsumentów – UOKiK |
| telefon od „bliskiej osoby” z prośbą o pieniądze | rozłącz się, oddzwoń na znany numer, zapytaj o hasło rodzinne lub osobistą sprawę | policja; przy przelewie – natychmiast twój bank |
| „szef” prosi o pilny przelew na wideorozmowie lub przez telefon | potwierdź polecenie innym kanałem, nie działaj pod presją czasu ani „tajności” | przy wykonanym przelewie – natychmiast bank; przy szkodzie – policja lub prokuratura |
| nagranie polityka lub urzędnika z szokującą wypowiedzią | oficjalne kanały tej osoby; czy mogłaby to powiedzieć – i w tym języku | platforma |
| wiadomość od „urzędnika” z prośbą o kod, skany dokumentów lub przelew | nie podawaj kodu; zweryfikuj nadawcę numerem ustalonym samodzielnie | policja; CERT Polska przez incydent.cert.pl |
| wiadomość o wybuchu lub katastrofie, która wywołuje szok i pośpiech | poczekaj na oficjalny komunikat służb i instytucji | platforma |
Tabela nie daje gwarancji – pokazuje, jak w opisanych sprawach dało się sprawdzić prawdę. Podejrzane wiadomości SMS (nie nagrania) można przekazać zespołowi CERT Polska na numer 8080.
Dlaczego nie wystarczy patrzeć na mruganie? W badaniu na 3002 osobach uczestnicy w praktyce zgadywali, czy nagranie audio, obraz lub tekst jest prawdziwy. Wskazówki takie jak ruch ust niezgodny z głosem, nietypowa intonacja czy opóźnienie w rozmowie pomagają, ale niczego nie dowodzą – ani ich brak nie oznacza, że nagranie jest prawdziwe. Wynik detektora to również szacunek – nawet detektor AI po polsku podaje prawdopodobieństwo, a nie dowód. Pewniejszą informację dają znaki wodne w treściach AI, ale tylko wtedy, gdy treść oznaczono u źródła.
Według odpowiedzi Ministerstwa Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2026 roku w Polsce nie ma odrębnego przestępstwa „deepfake”, ale podszycie się, wyłudzenie i zniesławienie podpadają pod art. 190a § 2, art. 286 i art. 212 kodeksu karnego. Od 2 sierpnia 2026 roku osoby i firmy, które używają AI w działalności zawodowej, muszą ujawniać, że deepfake wygenerowany lub przerobiony z jej pomocą jest sztuczny.
FAQ
Deepfake’i, które w udokumentowany sposób oszukały ludzi, to fałszywe reklamy ze znanymi osobami, głos „wnuczka” w telefonie, wideokonferencja z samymi deepfake’ami, robocall z fałszywym głosem prezydenta USA i fałszywe zdjęcie wybuchu przy Pentagonie. Zestawienie jest w tabeli na początku tekstu.
Deepfake’i w oszustwach to najczęściej fałszywe reklamy inwestycyjne i zdrowotne ze znanymi osobami, polecenie przelewu wydane na wideorozmowie przez fałszywego przełożonego i telefon od „bliskiej osoby” z prośbą o pieniądze.
Deepfake’i oszukują naprawdę: NASK i zespół reagowania na incydenty KNF zidentyfikowali w ciągu 12 miesięcy ponad 13 tysięcy fałszywych materiałów, a międzynarodowa firma potwierdziła stratę po wideorozmowie, w której użyto „fałszywych głosów i obrazów”.
Deepfake’i w Polsce pojawiały się m.in. w fałszywych reklamach z wizerunkami znanych lekarzy, dziennikarzy i Prezydenta RP, opisanych przez NASK. Liczby oszustw z deepfake’ami ministerstwo nie podaje, bo nie prowadzi takich statystyk.
Deepfake głosu może być użyty w oszustwie „na wnuczka” – ostrzegają przed tym policja, Związek Banków Polskich, FTC i FBI. Według policji do podrobienia głosu wystarcza kilka sekund próbki dźwiękowej.
Deepfake’i z wizerunkami kandydatów były zgłaszane platformom w kampanii prezydenckiej 2025 roku – według NASK część z nich nie spotkała się z reakcją moderacji i dotarła do szerokiego grona użytkowników.
Deepfake’a po samym nagraniu pewnie rozpoznać się nie da. Sprawdź kontekst i źródło, a każdą prośbę o pieniądze lub dane potwierdź innym kanałem.
Deepfake nie jest w Polsce odrębnym przestępstwem, ale podszycie się, wyłudzenie i zniesławienie z jego użyciem są karalne na podstawie kodeksu karnego.
Deepfake w reklamie zgłoś platformie, na której go zobaczyłeś, oraz zespołowi CERT Polska przez incydent.cert.pl; przy fałszywej ofercie inwestycyjnej także do KNF, a jeśli poniosłeś szkodę – na policję.
Deepfake nie zawsze jest oszustwem – definicja z AI Act nie ocenia zamiarów. Przykłady w tym tekście dotyczą użyć, które wprowadziły ludzi w błąd albo im zaszkodziły.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani finansowej.
Źródła
- Techniki manipulacji w świecie deepfake’ów, NASK na gov.pl: ponad 13 tys. fałszywych materiałów w 12 miesięcy, ok. 650 unikalnych filmów, niemal 60% o instrumentach finansowych i programach rządowych, ponad 280 wizerunków znanych osób
- Reakcja platform społecznościowych na zgłoszenia w 2025 roku, raport Ośrodka Analizy Dezinformacji, NASK: reklamy z wizerunkami lekarzy i Prezydenta RP, deepfake reportera po polsku, deepfake’i kandydatów w kampanii, 46 511 zgłoszeń i reakcje platform
- Odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji z 18 lipca 2026 r. na interpelację nr 17618, Sejm RP: brak odrębnych statystyk deepfake’ów, 97 995 i 253 238 oszustw komputerowych, szacunek ponad 160 tys. rocznie, 3 573 zgłoszenia podszywania się, 41 751 domen zgłoszonych przez CSIRT KNF
- Bankowcy dla CyberEdukacji: metoda „na wnuczka” w nowej odsłonie, Policja.pl: scenariusz z 13 marca 2025 r. z głosem „wnuczka” wygenerowanym przez AI
- Senior U.S. Officials Continue to be Impersonated in Malicious Messaging Campaign, FBI IC3: komunikat z 19 grudnia 2025 r. (aktualizacja komunikatu z 15 maja 2025 r.) o podszywaniu się pod urzędników głosem AI, z działaniami sięgającymi 2023 roku
- FCC: kara 6 mln USD za robocalle z deepfake’iem głosu i fałszowaniem numeru, Federal Communications Commission: kara z 26 września 2024 r. dla zleceniodawcy robocalli w New Hampshire
Ostatnia aktualizacja: · Zgłoś poprawkę








